Laatste update: 17 augustus 2018

Europese toezichthouder kritisch over vingerafdrukken in paspoort

De Europese Toezichthouder Gegevensbescherming (EDPS) is kritisch over het plan van de Europese Commissie om vingerafdrukken en gezichtskenmerken op te nemen in paspoort en identiteitskaart. Ook de Tweede Kamer is kritisch, maar staatssecretaris Knops (CDA) onderneemt geen actie.

De Europese Commissie presenteerde op 17 april 2018 een voorstel voor nieuwe paspoorten en identiteitskaarten waarop gegevens van gezichtskenmerken en vingerafdrukken opgeslagen moeten worden. Het beoogde doel is om terrorisme en misdaad tegen te gaan bij het vrije reizen binnen de EU.

Maar de Europese privacytoezichthouder concludeert (pdf) dat het niet noodzakelijk lijkt om zowel gezichtskenmerken als vingerafdrukken op het identiteitsbewijs op te nemen. Ook het verplichte vooronderzoek naar de impact van deze maatregel wijst volgens de toezichthouder niet uit dat dit noodzakelijk is. Identiteitsfraude kan voldoende worden tegengegaan met minder privacyschendende maatregelen.

Biometrische gegevens zoals gezichtskenmerken en vingerafdrukken zijn gevoelige persoonsgegevens. Dergelijke gegevens verdienen extra bescherming, onder andere volgens artikel 6 van de conventie over gegevensbescherming van de Raad van Europa. De toezichthouder wil dan ook dat de Commissie opnieuw beoordeelt of het wel nodig is.

Geen databases met vingerafdrukken

Daarnaast vindt de toezichthouder het geen uitgemaakte zaak dat als er biometrische gegevens in het paspoort worden opgenomen, dat dat dan automatisch ook voor de identiteitskaart zou moeten gelden. Identiteitskaarten worden vaak voor hele andere doelen gebruikt dan om te reizen. De Commissie zou daarom eerst een grondige analyse hiervoor moeten uitvoeren.

Ook moet er van de toezichthouder een expliciet verbod komen op het creëren van centrale databases met deze vingerafdrukken en zouden de gegevens alleen voor de specifiek benoemde doelen mogen worden gebruikt. Volgens artikel 10 van het voorstel van de Europese Commissie mogen de gegevens gebruikt worden voor het bepalen van de echtheid van het identiteitsbewijs en voor het verifiëren van de identiteit aan de hand van de kaart.

Grote impact

Een identiteitskaart is op dit moment slechts verplicht in 15 van de 28 lidstaten. Van deze 15 worden daarbij slechts in 2 landen vingerafdrukken afgenomen. Dat betekent dat met dit nieuwe voorstel ineens 85% van de Europese bevolking (370 miljoen burgers in 26 landen) hun vingerafdrukken en gezichtskenmerken moeten gaan afstaan. Vanwege deze enorme impact en de gevoeligheid van de gegevens, vindt de Europese privacytoezichthouder dat er nog eens extra goed gekeken moet worden of dit allemaal wel noodzakelijk is.

In Nederland afgeschaft

Al eerder is de afname van de vingerafdruk voor de identiteitskaart verplicht geweest. Nederland besloot in 2014 hiermee te stoppen vanwege privacybezwaren en omdat de vastgelegde vingerafdrukken teveel fouten bevatten en daarmee onbetrouwbaar bleken te zijn. Voor het paspoort is de afname van twee vingerafdrukken nog wel verplicht. In de praktijk werden en worden de in het paspoort opgeslagen vingerafdrukken nergens gebruikt door controlerende instanties.

Tweede Kamer kritisch

D66, GroenLinks en de SP toonden zich tijdens het debat van 28 juni zeer kritisch over het plan om weer verplicht vingerafdrukken van mensen te nemen voor de identiteitskaart. D66 vindt afname van vingerafdrukken symboolpolitiek die slechts schijnveiligheid oplevert. Ook GroenLinks en SP gaven aan niet zo maar in te zullen stemmen met deze nieuwe verplichting. GroenLinks is "geschrokken van de draai die het kabinet op dit punt heeft gemaakt". De SP vindt dat eventuele afname van vingerafdrukken een nationale beslissing moet blijven.

De VVD drong juist aan om te onderzoeken of er naast gezichtskenmerken ook andere biometrie op de identiteitskaart en het paspoort opgenomen kan worden. Andere partijen waren tijdens het debat niet aanwezig.

Staatssecretaris positief

Volgens staatssecretaris Knops (CDA) kan Nederland niet onder deze nieuwe verplichting uitkomen. "De Commissie heeft hierop aangegeven dat de verplichting om vingerafdrukken op te nemen onbespreekbaar is." De staatssecretaris geeft aan in algemene zin "voorlopig positief" te zijn over de nieuwe plannen.

Knops liet dan ook weten zich niet in te gaan zetten om de opname van vingerafdrukken op de identiteitskaart optioneel te maken. D66 kondigde daarop aan een motie in te dienen om de staatssecretaris te dwingen zich meer in te zetten voor optionele opname van vingerafdrukken. De motie is nog niet ingediend.

Als de verordening van kracht wordt, zullen de bestaande identiteitskaarten zonder vingerafdrukken in tien jaar moeten worden uitgefaseerd.

 

Laatste update: 17.08.2018

Status onderwerp: voorstel

Impact op privacy: -2

Dossier tweede kamer: 34966, 22112

Tags: vingerafdrukken, biometrie, id-kaart, identiteitskaart, paspoort
 

 


Index

Stemming

Stemming over het voorstel 'europese toezichthouder kritisch over vingerafdrukken in paspoort'*.

* Officiële stemming over dit voorstel is nog niet geweest. In de figuur zijn de meningen weergegeven zoals partijen die tot op heden kenbaar hebben gemaakt. Van sommige partijen is de mening nog niet bekend of nog niet kenbaar gemaakt. Bij die partijen staat geen balkje.

Download onze app

Privacy VandaagVolg het actuele nieuws van het Nederlandse privacyfront met onze Android app. Download hem hier!

Gerelateerd

ID-kaart zonder vingerafdrukken

Minister Plasterk denkt niet dat hij de vingerafdruk uit het paspoort kan krijgen. Dat schrijft hij op 9 april 2014 in een brief aan de Tweede Kamer. Lees verder >>>


Deel deze pagina via:

Facebook opzeggen

opzeggenLees hier hoe je je Facebook-account kan opzeggen. >>>

Heb jij wat te verbergen?

fotoMensen hebben niets te verbergen als je ze dat vraagt. Of toch wel? Bekijk de video op Youtube.

Nieuws- & Opinie

Om het privacy-debat te stimuleren heeft Privacy Barometer ook een nieuws- en opiniepagina.

24-06-18

Flexibeler gebruik leerlinggegevens

De gegevens van leerlingen moeten makkelijker en flexibeler gebruikt kunnen worden door het ministerie, onderwijsinstellingen, gemeente en mogelijke andere belanghebbenden. Hiertoe wordt één wettelijke regeling gemaakt voor alle bestaande leerlingregistratiesystemen. Minister Engelshoven (D66) heeft hiervoor een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer ingediend. Lees verder >>>

mobiele versie | volledige versie

deze pagina is samengesteld in: 0.119 seconden