Laatste update: 31 augustus 2017

Stevige kritiek anti-terrorismeplan minister Blok

De Raad van State, de Nederlandse Orde van Advocaten en de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak hebben stevige kritiek op het plan van minister Blok (VVD) om terrorismeverdachten langer in voorarrest te houden en bij hen makkelijker DNA af te nemen. De minister heeft op 26 juni 2017 een wetsvoorstel (toelichting) hierover naar de Tweede Kamer gestuurd.

De Raad van State (RvS) stelt dat het wetsvoorstel flink aangepast zou moeten worden. Het adviesorgaan ziet "geen noodzaak" voor het verlengen van het voorarrest van terrorismeverdachten. "Uit de evaluatie van de Wet terroristische misdrijven blijkt dat in een periode van vier jaar in vier zaken voorlopige hechtenis bij terreurverdachten is toegepast op basis van een verdenking. In geen van deze zaken heeft de extra tijd (vanwege de bewaring zonder ernstige bezwaren) het onderzoek vooruit geholpen."

Ook de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) is zeer kritisch over het uitbreiden van het voorarrest omdat het een enorme inbreuk op het recht op vrijheid betekent zoals is vastgelegd in artikel 5 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) terwijl er volgens hen "onvoldoende noodzaak" voor is. Dit onderdeel zou volgens de NOvA dan ook uit het wetsvoorstel geschrapt moeten worden.

De Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVvR) sluit zich aan bij de kritiek over het lange voorarrest. "Verruiming van dit soort bepalingen geeft een aanzienlijk risico op langdurige(r) voorarrest voor verdachten tegen wie uiteindelijk geen zaak bestaat." De NVvR vindt dat de minister "geen valide reden" geeft die de verruiming van het voorarrest noodzakelijk maakt. De NVvR vindt het begrijpelijk dat er bevoegdheden moeten zijn om het terrorisme door IS aan te pakken, maar is bezorgd dat men zich onvoldoende realiseert dat de bevoegdheden ook in andere situaties ingezet kunnen worden.

Verblijf terroristisch gebied

De drie organisaties bleken ook zeer kritisch over het plan om verblijf in terroristisch gebied zonder toestemming strafbaar te stellen. Minister Blok heeft dit onderdeel vanwege de kritiek inmiddels uit het wetsvoorstel geschrapt. Het is volgens de organisaties in strijd met het grondrecht om vrij te mogen reizen en leek praktisch nauwelijks uitvoerbaar. Daarbij zou de meerwaarde klein zijn omdat "volgens het Openbaar Ministerie het huidige strafrechtelijk kader in beginsel voldoende mogelijkheden geeft om terugkeerders aan te houden en waar aangewezen te vervolgen."

Wetsvoorstel

Met dit wetsvoorstel kunnen terrorismeverdachten langer in voorarrest worden vastgezet, ook als de verdenking niet heel sterk is. Waar het voorarrest nu maximaal 14 dagen is wordt dat voor terrorismeverdachten straks 44 dagen. De minister zegt dat dit nodig zou zijn om te voorkomen dat mensen al vrij kunnen komen terwijl het onderzoek nog loopt. "Op deze wijze werd rekening gehouden met het feit dat het onderzoek naar terroristische misdrijven complex kan zijn." De Tweede Kamer had hier na de aanslagen in Brussel via een motie (stemming) al op aangedrongen. VVD, PvdA, CDA, SP, CU, SGP, Denk stemden voor. PVV, D66, GL, PvdD, 50Plus stemden tegen deze motie.

DNA-afname

Bij een terrorismeverdachte in voorarrest kan straks ook eerder DNA worden afgenomen. Het criterium dat er een sterke verdenking ('ernstige bezwaren') moet bestaan, komt te vervallen. De minister vindt dit noodzakelijk om te zien of verdachten hebben meegewerkt aan de voorbereiding van een terroristisch misdrijf. Met het DNA kan bekeken worden of dat ook op mogelijke wapens is terug te vinden. Een profiel van het afgenomen DNA zal ook in de nationale DNA-databank worden opgenomen.

Aangifteplicht

Het wordt verplicht aangifte te doen voor iedereen die enige kennis van (de voorbereiding van) een terroristisch misdrijf heeft. Dit houdt onder andere in dat het verplicht wordt aangifte te doen als men weet dat iemand zich bij een terroristische organisatie wil aansluiten. Het is daarbij wel een beperkte plicht. Men hoeft niet zelf een onderzoek te starten om te achterhalen of iemand die op reis gaat zich wellicht bij een terroristische organisatie in het buitenland gaat aansluiten. Geen aangifte doen waar dit wel verplicht is, kan leiden tot een gevangenisstraf van maximaal een jaar.

Extra gevangenisstraf

De maximale gevangenisstraf voor misdrijven die met een "terroristisch oogmerk" zijn gepleegd, wordt met een derde verhoogd. Het vereiste dat een terroristisch misdrijf daadwerkelijk tot levensgevaar heeft geleid vervalt. Ook kan de veroordeelde het passief kiesrecht ontnomen worden. Handelingen die als voorbereiding voor een terroristisch misdrijf kunnen worden gezien, kunnen ook extra zwaar worden bestraft.

Dit wetsvoorstel is onderdeel van het 'Actieprogramma integrale aanpak jihadisme' dat in 2014 door de toenmalige ministers Opstelten (VVD) en Asscher (PvdA) is opgesteld.

 

Laatste update: 31.08.2017

Status onderwerp: voorstel

Impact op privacy: -2

Dossier tweede kamer: 34746

Tags: terrorisme, terrorismebestrijding, blok, voorarrest, DNA
 

 


Index

Stemming

Stemming over het voorstel 'versterking strafrechtelijke aanpak terrorisme'*.

* Officiële stemming over dit voorstel is nog niet geweest. In de figuur zijn de meningen weergegeven zoals partijen die tot op heden kenbaar hebben gemaakt. Van sommige partijen is de mening nog niet bekend of nog niet kenbaar gemaakt. Bij die partijen staat geen balkje.

Gerelateerd

Gebiedsverbod tegen terreur

De Eerste Kamer heeft op 7 februari 2017 ingestemd met het wetsvoorstel om mensen die een gevaar vormen voor de "nationale veiligheid" een meldplicht en gebiedsverbod op te kunnen leggen. Op 17 mei 2016 ging de Tweede Kamer al akkoord. Lees verder >>>


AIVD: Grootschalig afluisteren, onbeperkt hacken en een geheime DNA databank

Op 11 juli  2017 heeft de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel van minister Plasterk (PvdA) en minister Hennis (VVD) waarmee de geheime diensten straks grootschalig het internet mogen afluisteren. De afgeluisterde gegevens mogen drie jaar lang bewaard worden en onbeperkt gekoppeld worden aan andere gegevens. Lees verder >>>


Wilders herhaalt oproep voor preventief opsluiten.

Deel deze pagina via:

Help mee!

LogoHelp mee om de immense archieven van de Nederlandse inlichtingen­diensten te redden. Vraag dossiers op in het belang van onze veiligheid, democratische controle op de diensten, burgerrechten en kennis over de betrokkenheid van de inlichtingendiensten.

Nieuws- & Opinie

Om het privacy-debat te stimuleren heeft Privacy Barometer ook een nieuws- en opiniepagina.

11-07-17

Eerste Kamer stemt unaniem in met zwakke privacybescherming in Grondwet

De Eerste Kamer heeft op 11 juli 2017 unaniem ingestemd met een zwakke grondwettelijke bescherming van communicatie. Het briefgeheim wordt weliswaar uitgebreid naar alle vormen van communicatie, maar tegelijkertijd wordt het voor de overheid makkelijker dit 'telecommunicatiegeheim' te doorbreken. Ook worden verkeersgegevens niet onder het nieuwe telecommunicatiegeheim beschermd. Lees verder >>>

mobiele versie | volledige versie

deze pagina is samengesteld in: 0.183 seconden