UITHOLLING WET BESCHERMING PERSOONSGEGEVENS

Kabinet wil vrijbrief voor onbeperkt koppelen gegevens

Het kabinet komt met een voorstel om alle beschikbare gegevens voor elk gewenst doel te mogen koppelen. Het kabinet stelt hiermee de Wet bescherming persoonsgegevens gedeeltelijk buiten werking. Een onderzoek naar de noodzaak ontbreekt. De Tweede Kamer bespreekt dit plan woensdag 8 april aanstaande.

De minister van Veiligheid & Justitie stelt dat fraude een groeiend probleem is in Nederland en dat het daarvoor noodzakelijk is dat alle beschikbare gegevens over burgers moeten worden gekoppeld. Hoe meer gegevens er beschikbaar zijn, hoe gedetailleerder het gedrag in kaart kan worden gebracht. Afwijkend gedrag is verdacht, want dat zou op fraude kunnen wijzen.

Daarnaast zouden de gegevens ook samengevoegd moeten worden voor "toezicht op de naleving van wettelijke voorschriften en de handhaving van de openbare orde en veiligheid [..], alsmede de voorkoming, opsporing en vervolging van strafbare feiten". Het gaat daarbij om gegevens die binnen de overheid beschikbaar zijn, maar ook om gegevens van externe private bedrijven en instellingen. Het verstrekken van gegevens wordt verplicht.

Met de nieuwe wet wil de minister het tegelijk mogelijk maken meer "moderne analyse"-technieken in te zetten. De minister vindt "dat er geen principiële redenen zijn om de overheid het gebruik van profileringstechnieken te ontzeggen, om de enkele reden dat deze inbreuk maakt op het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer".

De minister wil dat het bovenstaande als een algemeen principe voor alle sectoren en werkvelden in Nederland geldig wordt. Daarom komt hij nu met een kaderwet die dit principe moet vastleggen, zonder het nu uit te werken voor specifieke sectoren of werkvelden. Met de wet kan de minister dan later zelf bepalen welke gegevens in welk werkveld aan elkaar geknoopt mogen worden en dat op elk moment uitbreiden als hij dat nodig vindt. Hij hoeft de Tweede Kamer daarvoor dan niet meer om goedkeuring te vragen.

Uitholling Wet bescherming persoonsgegevens

Met dit voorstel wordt de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) uitgehold. De kern van de Wbp bepaalt dat gegevens alleen worden uitgewisseld en geregistreerd als dat noodzakelijk is, proportioneel is en er geen alternatieve aanpak is die minder inbreuk op de privacy maakt. Er mogen dus slechts gegevens worden verzameld of uitgewisseld als het aan bepaalde criteria voldoet. Met de nieuwe regels wordt dat anders. Van "nee, tenzij (er goede redenen zijn tot verstrekking over te gaan)" wordt het "ja, tenzij (er goede redenen zijn gegevens geheim te houden)". Daarmee wordt de kern van de Wbp buiten werking gesteld.

Gegevens worden in het nieuwe model niet meer alleen aan een enkele vragende partij verstrekt die de gegevens nodig heeft, maar direct aan alle partijen die in het werkveld samenwerken. Hierbij is het niet van belang of al die partijen die gegevens ook daadwerkelijk nodig hebben.

Geen onderbouwing van noodzaak

Zoals we ook al zagen bij het debat over de bewaarplicht, vindt de minister het niet nodig om met een onderbouwing van de noodzaak voor deze wetgeving te komen. Het geven van twee abstracte voorbeelden waarbij het uitwisselen van gegevens uitermate handig zou zijn geweest, is in de ogen van de minister voldoende motivatie om de bestaande privacybescherming op te heffen. Opvallend genoeg constateert de minister daarbij dat het wel degelijk mogelijk is gebleken nu al fraudeurs aan te pakken. Dat blijkt ook uit de rapportage van december 2014 over opgespoorde fraude. De minister van Veiligheid & Justitie vindt het alleen een "traag en inefficiënt" proces. Privacy is volgens de minister geen recht maar een "belemmering". Het mag van hem op de helling worden gezet omwille van de efficiency in enkele fraude-zaken.

De minister geeft verder geen enkele onderbouwing voor dit voorstel. Hij geeft geen cijfers over de grootte van fraude, en of het echt wel groeit. De minister noemt niet de soorten van fraude en ook niet voor welke fraude dit voorstel een oplossing zou kunnen zijn en welke niet. Ook de noodzakelijkheid voor en het effect op de handhaving van de openbare orde of de bestrijding van criminaliteit worden niet aangegeven. De minister maakt nergens hard dat deze uitholling van de privacy noodzakelijk is, proportioneel is, en of er geen andere manier is die mogelijk net zo effectief is.

Europese rechter verklaarde minder ver gaande bewaarplicht ongeldig

De Europese rechter heeft vorig jaar de bewaarplicht voor telecomgegevens ongeldig verklaard. Een belangrijk argument van de rechter was dat ambtenaren te gemakkelijk toegang hadden tot gedragsgegevens van onverdachte burgers zonder dat de noodzaak daarvan kon worden aangegeven. Het voorstel voor deze kaderwet gaat nog een stap verder.

Grondrechten op de helling voor 0,2 procent

Het grote voorbeeld voor deze kaderwet is de SyRI-wetgeving. Met deze wet is het sinds vorig jaar mogelijk om van 17 verschillende aandachtsgebieden gegevens te koppelen en daarmee gedetailleerde profielen van burgers te maken. Iedereen met een profiel dat niet aan het door de overheid gewenste gedrag voldoet, wordt eruit gelicht en krijgt controleurs thuis. In de toelichting schrijft minister Asscher (PvdA) dat er in 2011 voor 153 miljoen euro gefraudeerd is. Afgelopen december rapporteerde toenmalig minister Opstelten dat de fraude in twee jaar niet was gegroeid. In 2013 kwam de fraude namelijk uit op 155 miljoen euro. Dat is natuurlijk nog steeds een behoorlijk bedrag, maar op de begroting van sociale zekerheid van circa 80 miljard euro is het 0,2 procent. De Nationale Ombudsman constateerde na onderzoek in 2010 dat de fraude bij de Sociale Verzekeringsbank 0,0001 procent bedroeg. Privacy Barometer ontdekte in 2013 dat in een Amsterdamse voorloper van het SyRI-project in 0,1 procent van de gevallen fraude was gevonden.

De minister stelt zich nergens de vraag of het wel effectief bestede tijd is om zoveel aandacht aan 0,2 procent van het budget te besteden. Cijfers van het SyRI-project zijn nog niet bekend, maar zowel de Nationale Ombudsman als Privacy Barometer constateerden al dat de kosten van het project niet of nauwelijks tegen de opbrengsten opwegen.

Aanpak kabinet zaait wantrouwen

Het kabinet vindt dat profilering van burgers noodzakelijk is, omdat er alleen vertrouwen in de overheid is als fraude hard wordt aangepakt. Maar met de introductie van SyRI zegde minister Asscher juist het vertrouwen in de burger op. Burgers zijn in principe verdacht. Alleen gedetailleerd inzicht in het gedrag van burgers kan volgens hem de sociale zekerheid nog redden. De Nationale Ombudsman keerde zich tegen het enorme wantrouwen dat de overheid in de burgers heeft: "98 procent van de burgers deugt. Het gaat heel goed. De criminaliteitscijfers dalen." Misdaadcijfers lopen al jaren terug in Nederland, maar met de voorgestelde kaderwet wordt de burger definitief als potentiële crimineel gezien. Het wantrouwen van de overheid zou wel eens ontwrichtender kunnen zijn voor de samenleving dan 0,2 procent fraude.

Tweede Kamer geeft controle uit handen

Zowel de Eerste als de Tweede Kamer hebben SyRI zonder een enkel debat laten passeren. Ook SyRI is een soort kaderwet waarbij de minister pas na afloop met de precieze uitwerking kwam. Tweede Kamerleden schrokken zich op dat moment een ongeluk. Achteraf werd het debat gevoerd dat vooraf nog iets had kunnen betekenen. Tweede en Eerste Kamerleden hebben tijdens de behandeling van de SyRI-wet niet doorgehad waar ze voor hebben gestemd en wat ze daarmee uit handen hebben gegeven.

Dit voorstel voor een kaderwet waarbij het heel handig is alvast alle "belemmeringen" (lees: rechten van burgers) weg te nemen voor alle sectoren en toekomstige situaties is de overtreffende trap van de SyRI-wet. Als Kamerleden hiermee akkoord gaan, stellen ze niet alleen het principe van de Wet bescherming persoonsgegevens buiten werking maar geven ze het kabinet een vrijbrief om in de toekomst alle bekende gegevens van burgers voor bijna elke situatie te verzamelen en te gebruiken.

Er is een alternatief

De enige reden voor de minister om nu met een kaderwet te komen, is omdat dit handig zou zijn om in één keer te regelen. Maar rechten van burgers en de nog steeds geldende Wbp vragen om zorgvuldigheid waarbij noodzaak, proportionaliteit en subsidiariteit moeten worden aangetoond. Kamerleden zouden daarom niet akkoord moeten gaan met deze alomvattende wet. De minister kan heel goed een wetsvoorstel maken per situatie of samenwerkingsverband. Met een degelijk uitgevoerde Privacy Impact Assessment kan hij dan aantonen dat het inderdaad noodzakelijk is om extra gegevens uit te wisselen. De Kamerleden bewaken zo belangrijke rechten van burgers en houden zorgvuldige controle op de veranderende regels. Dat zou het vertrouwen in de samenleving pas ten goede komen.

 

Het voorstel van de minister wordt aanstaande woensdag 8 april in de Tweede Kamer besproken.

 

Update 9 april:

Tijdens het debat toonden SP en D66 zich zeer kritisch over de voorgestelde kaderwet. Beide partijen citeerden vragen uit bovenstaand artikel. Ook de PvdA uitte bezwaren. De VVD had geen duidelijk standpunt. Het CDA steunde de opzet van het plan om makkelijker meer gegevens uit te kunnen wisselen. Andere partijen waren niet aanwezig.

Minister Van der Steur vond "de zorgen" in bovenstaand artikel van Privacy Barometer "onterecht". Met strenge criteria in de kaderwet zou er toch voldaan zijn aan noodzaak, proportioneel en subsidiariteit. Het hierboven geschetste alternatief noemde hij "omslachtig" omdat er dan veel van hetzelfde door de beide Kamers moet worden behandeld. Van der Steur voelde "voorzichtige instemming" voor zijn plan en wil met een verdere uitwerking aan de slag gaan. Er zal daarbij een Privacy Impact Assessment worden gemaakt.

Het College Bescherming Persoonsgegevens heeft ook gereageerd op het voorstel voor een kaderwet.

Doorlichten burgers sociale zekerheid met behulp van SyRI

De Raad van State oordeelt zeer kritisch over de aanpak van minister Asscher en minister Opstelten om fraudeurs op te sporen. Volgens het adviesorgaan stellen de ministers vrijwel geen grenzen aan de hoeveelheid gegevens die ze verzamelen.
Lees verder >>>

reacties

Het is een grof schandaal hoe onze overheid met privacy omgaat. Ik hoop dat Kamerleden zich aangesproken voelen. Als dat niet lukt kan net als bij #PGBalarm via Twitter acties aandacht gevraagd worden, hoewel de tijd krap is. Wellciht kunnen jullie elk individueel kamerlid een mail sturen. Ze zullen vooraf nog wel een partij-overleg hebben.

Hoe kunne we de schandalige manier waarop onze overheid met privacy omgaat verbeteren. Politici leest u mee !!

.

In Oost Duitsland, de twee decennia geleden opgeheven DDR was men jaloers geweest op wat deze regering straks mag. Het is nooit de vraag geweest of zulke bevoegdheden tot een totalitair regime leiden maar alleen op welke termijn dit soort privacy-afbouw tot een totalitair regime leidt.

.

Privacy en democratie zijn op termijn hetzelfde!

Iedereen die privacy laat opofferen die offert (uiteindelijk) onze democratie op. Daarom is het werk van Privacybarometer en vergelijkbare organisaties cruciaal.

Iedereen met de simplistische mening "van mij mogen ze alles weten" of voor wie elk terrorisme, misdrijf of fraude argument op voorhand voldoende vindt ondermijnt onze democratie.

.

Democratie kan alleen bestaan bij vergaande privacy.

@Bea

Dank voor je suggesties! We hebben dit betoog maandag naar alle Kamerleden die hierover gaan gestuurd. Iedereen kan woensdag via de live-stream meekijken hoe de Kamerleden hierover oordelen. Via de link onder het artikel kan je woensdag direct de livestream vinden.

Als ik niks meer te zeggen heb over mijn privacy en mijn gegevens, dan deugt de democratie niet meer.

Dan is ze aan het begonnen aan een transitie naar een totalitair regime.

Privacy en de bescherming daarvan behoort tot het hoogste goed.

Onder het mom van veiligheid of in dit geval fraudebestrijding voor 2% van de bevolking probeert deze minister te tornen aan de fundamenten van onze democratie.

"The people never give up their liberties, but under some delusion." Edmund Burke 1784.

Fijn dat in ieder geval de mensen van Privacy Barometer op zitten te letten. Nu de Kamerleden nog.

Uit het kamerstuk "Kennis delen geeft kracht": "Dat pleit voor een kaderwet die een breder domein dan fraudebestrijding bestrijkt. Gekozen zou dan kunnen worden voor een kaderwet op het brede terrein van (...) de uitoefening van toezicht op de naleving van wettelijke voorschriften en de handhaving van de openbare orde en veiligheid (...) en de voorkoming, opsporing en vervolging van strafbare feiten"

Dat is dus min of meer alles wat ze maar willen, want alle communicatie of data zou data kunnen bevatten die nuttig kan zijn bij het voorkomen van of vervolgen van burgers wegens strafbare feiten. Voor zover ik kan overzien zou dit wel eens ernstiger kunnen zijn dan de gehate PATRIOT Act.

Deze minister gaat veel te ver en verandert Nederland in een totalitaire staat. De veiligheid is bij hem niet in goede handen. Als er even een vinkje in je profiel ´verkeerd´ staat, krijg je controleurs over de vloer. De mens heeft er recht op anders te zijn, maar niet in Nederland, want dan ben je niet meer controleerbaar. Wat is de volgende stap? Urenlange intimiderende verhoren? Uitsluiting van het systeem? En zo wordt de samenleving in 2 kampen verdeeld: De burger, die per definitie gewantrouwd wordt, en de controleur, in dienst van de overheid, die overal fraude ruikt. Bij wie wilt u horen?

Echt ongelofelijk weer. Iedereen doet wel iets dat niet mag (dan bedoel ik iets onschuldigs, geen misdaden uiteraard). Stel dat je jouw kind iets meer schenkt dan wettelijk mag, maar dan met een omzeiling, dan krijg je een boete zeker, als zulke praktijken doorgaan. Of als je met deze zorg genoodzaakt bent iemand voor een uurtje per dag 'zwart' in te huren, dan wordt het door 'Big Brother' een saaie boel. Het gaat alleen maar weer om geld. Dat ik PVV stem daar maak ik geen geheim van, maar daarmee wil ik alleen zeggen dat ze eerst maar eens wat minder geld aan andere dingen moeten uitgeven. Iedereen heeft recht op een normaal leven, maar dat hoeft niet zoveel te kosten.

Schandalig is het.

Volgens mij is de democratie in Nederland allang afgeschaft, wordt wakker!

Nu nog een echte overheid die werkt en mij bij verschillen kent en erkent met recht op correctie. Belastingdienst voorbeeld mag van mij verder gaan. Ook weet ik graag hoeveel overheidsonderdelen met mij bezig zijn, en dat ik daar ook een notificatie van mag ontvangen. En dat ik er ook bij mag aangeven wie deze gegevens over mij, door mijn geld bijgehouden door de overheid, nog meer mag zien. Mijn gegevens, mijn geld en ja het mag allemaal veel slimmer. En laat het vooral ook aan mij weten.

De overheid is inmiddels je grootste vijand en breidt eenzijdig zijn ondemocratische aanvalsmiddelen tegen de burgers in een dommelend parlement uit als een kankergezwel.

@Joop/8: je weet wel dat juist de PVV vooraan staat als het gaat om het inleveren van privacy ten bate van terrorismebestrijding en welke andere slappe excuses dan ook, he?

Geen nieuws?

Beste Privacy barometer redactie,

Uw bericht heeft daar waar het werd opgepikt* nogal wat bezorgde reacties losgemaakt.

U refereerde in het artikel aan een debat dat 8 april had moeten plaatsvinden, dat was gisteren, het wordt wellicht niet alleen door mij zeer op prijs gesteld als na het luiden van de eerdere privacy-alarm-gong ook aandacht wordt besteedt aan de uitkomst!

Wat is die uitkomst nu?

In afwachting van een spoedige update van uw artikel.

Met vriendelijke groet,

'WatNouPrivacy!'

* Het is al erg genoeg dat geen enkele kwaliteitskrant of ander groot medium het de moeite waard vindt om aan plannen tot een geinstitutinaliseerde vorm van het opheffen van privacy aandacht wil besteden.

P.s. uw website werkt (al heel lang) niet met de privacy browser Torbrowser van Torproject, dat is jammer daar gebruikers (40.000 in Nederland) dan gedwongen zijn om uw site op omslachtige wijze via een proxy service te bezoeken.

Het blokkeren van Torbrowsen heeft daarmee m.i. weinig voordeel, ook in geval van ongewenste postings en ip blokkades. Uw modereert bijdragen immers al, dat is tevens ook beste manier om ongewenste bijdragen tegen te gaan.

Aan allen: hebben jullie wel in de gaten dat je niet hier moet gaan klagen

maar dat het BETER is om het CBP (cbpweb.nl) wakker te schudden, en dat dat MASSAAL moet gebeuren.???

Dat ook politiek Den Haag onder druk gezet moet worden, dat dat gore

plannetje van A.v.d.Steur

Reactie werd afgekapt...

http://tinyurl.com/p9jl6gm

Geen nieuws is goed nieuws

Wel nieuws is slecht nieuws..

The New World Order... ik verbaasd me over dit stukje "Afwijkend gedrag is verdacht" heel erg eng...

Voeg zelf uw reactie toe:

naam: 
reactie: 
0/1500
 

 

Download onze app

Privacy VandaagVolg het actuele nieuws van het Nederlandse privacyfront met onze Android app. Download hem hier!

Deel deze pagina via:

Help mee!

LogoHelp mee om de immense archieven van de Nederlandse inlichtingen­diensten te redden. Vraag dossiers op in het belang van onze veiligheid, democratische controle op de diensten, burgerrechten en kennis over de betrokkenheid van de inlichtingendiensten.

laatste reacties:

Slimme meter weigeren

georges: laatste stond in de krant over een bankmedewerker die doorspeelt aan twee van zijn vrienden wanneer een cliënt een groot som geld van de bank afhaalt....

Rechter geeft Autoriteit Persoonsgegevens er van langs

Wim: @7 De rechter heeft in kort geding geoordeeld dat "niet vastgesteld kan worden of de gegevens onder de wet bescherming persoonsgegevens vallen"....
GertJan Hoeben: Met name het laatste voorbeeld over SBG verdiend inmiddels aanpassing correctie....
anette : Is privacybescherming en www / ict niet een contradictie? Een discussie gevoerd door naieve mensen met onkunde over www/ict en aangehoord door mensen met hoop op verbetering, die 'gewoonweg' niet bestaat....
Piet Lut: Dit riekt naar een verschrikkelije beerput die AP zo goed als hermetisch probeert dicht te houden....
Mark de Groot: Ik heb jarenlang het CBP/AP genomineerd voor de Big Brother Awards....
Koen de Ridder: Ben echt perplex dat AP zo laks is met de bescherming van onze persoonsgegevens....
Rob Koch (Sebyde BV): Het voeren van deze rechtszaken geeft aan dat de bescherming van onze privacy een steeds belangrijkere plaats krijgt....

Huisarts vraagt uw steun voor betere privacy in de zorg

petra: Van een vriend in de medische sector, hoorde ik het vgl verhaal: Een man met klachten over galstenen, komt bij de spoedeisende hulp in het AZG....

Schippers: doorsluizen medische gegevens GGZ onrechtmatig

M. Bos: Het hardnekkige (wan)gedrag van de genoemde organisaties en ministers ten aanzien van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer is bijzonder verontrustend....

mobiele versie | volledige versie

deze pagina is samengesteld in: 0.047 seconden