Inzage medische dossiers door zorgverzekeraars onnodig en onwettig

Binnenkort behandelt de Tweede Kamer het wetsvoorstel dat zorgverzekeraars de bevoegdheid geeft om zonder toestemming in medische dossiers te kijken*. Hiermee zal het medisch beroepsgeheim worden geschonden. Minister Schippers (VVD) denkt dat dit nodig is om fraude te kunnen bestrijden, maar elke onderbouwing hiervoor ontbreekt. Bovendien is er een alternatief mogelijk mét behoud van het beroepsgeheim. Privacy Barometer schreef de Tweede Kamer daarom een brief.

Het wetsvoorstel betekent een drastische inperking van het medisch beroepsgeheim en kan daarmee het vertrouwen in de zorg ernstig schaden. Een ongeschonden medisch beroepsgeheim is fundamenteel voor een goede en toegankelijke gezondheidszorg. Daarom is het belangrijk dat burgers altijd om expliciete toestemming wordt gevraagd voordat in hun medisch dossier gekeken mag worden.

Met het wetsvoorstel van Schippers krijgen zorgverzekeraars wettelijke opsporingsbevoegdheden om fraude te ontdekken. In het wetsvoorstel heeft de minister een stappenplan opgenomen om controles uit te voeren op de juistheid van declaraties. Als laatste stap hierin staat dat zorgverzekeraars zonder toestemming in dossiers mogen kijken om vast te stellen of er correct wordt gedeclareerd. Voor deze inzage hoeven zorgverzekeraars geen toestemming te vragen. Ook worden patiënten niet verplicht geïnformeerd als er in hun dossier gekeken is.

Inschatting NZa zat er volledig naast

Het wetsvoorstel is door de minister in 2013 opgesteld. De NZa concludeerde toen uit een steekproef dat er mogelijk voor 600 à 700 miljoen aan 'onregelmatigheden' bij het declareren plaatsvond. Het is begrijpelijk dat de minister toen dacht dat er drastische maatregelen nodig waren.

Maar inmiddels weten we dat deze inschatting van de NZa er volledig naast zat. De totaal geconstateerde fraude met zorggeld blijkt in 2015 11 miljoen euro te zijn, wat 'slechts' 0,015% van de begroting is. De draconische maatregelen van de minister lijken nu op het schieten met een kanon op een mug. Het is buitenproportioneel om vanwege een zeer klein percentage, voor iedereen de vertrouwelijkheid van medische gegevens in te perken en verzekeraars de mogelijkheid te geven het medisch dossier zonder toestemming in te zien.

Alleen met toestemming

De minister denkt dat er een enorme administratieve rompslomp zou ontstaan als zorgverzekeraars om toestemming moeten vragen, maar dat is schromelijk overdreven. De minister schrijft op 8 maart zelf dat het om circa 2500 medische dossiers per jaar zou gaan. Het inzien van 2500 medische dossier per jaar over alle zorgverzekeraars en alle zorgaanbieders levert natuurlijk geen 'rompslomp' op.

Ook zou volgens de minister het toestemming vragen maar tot onrust leiden bij patiënten. Los van het feit dat 'onrust' geen reden is om een grondrecht in te perken, lijkt het logischer dat juist het zonder toestemming in medische dossiers snuffelen tot onrust en wantrouwen leidt. Juist transparantie over de controlewerkzaamheden en het serieus nemen van de rechten van de patiënt, leidt tot vertrouwen in een zorgvuldige omgang met gegevens en tot meer begrip voor de acties van de zorgverzekeraars.

Ook de Consumentenbond pleit ervoor dat zorgverzekeraars toestemming vragen voor inzage in medische dossiers en gelooft weinig van de argumenten dat dit tot rompslomp of onrust leidt.

Alternatief met behoud van beroepsgeheim

Wij onderschrijven het belang van goede controles op juiste besteding van zorggelden. Uit de cijfers blijkt dat inzage in medische dossiers zonder toestemming van burgers zo goed als niets aan fraudebestrijding bijdraagt. Het belangrijkste pleidooi van de zorgverzekeraars zelf is dan ook om de aandacht te richten op eenvoudigere en transparante processen zodat fraude moeilijker is en sneller wordt ontdekt.

Bovendien blijkt er een alternatieve oplossing mét behoud van het beroepsgeheim. Een onafhankelijk arts zou dan inzage krijgen in het medisch dossier, waarna mogelijke relevante gegevens voor de opsporing geheel geanonimiseerd verder worden verwerkt. Aangezien 80% van de fraude door zorgaanbieders blijkt te worden gepleegd (PDF), is deze oplossing net zo effectief en maakt het de inzage in medische dossiers door zorgverzekeraars compleet overbodig.

Volgens de Wet bescherming persoonsgegevens en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens mogen slechts noodzakelijke en proportionele inbreuken op de privacy worden toegestaan en moet daarbij de minst ingrijpende oplossing gekozen worden. Het wetsvoorstel voldoet aan geen van deze drie voorwaarden. Het onderdeel over inzage in medische dossiers zonder toestemming zou daarom uit het wetsvoorstel geschrapt moeten worden.

Lees onze volledige brief aan de Tweede Kamer.

* Vandaag is bekend geworden dat de behandeling is uitgesteld tot de eerste week na de zomervakantie.

 

Update 29 juni 2016: Schippers herhaalde tijdens een debat in de Tweede Kamer dat er geen toestemming hoeft te worden gevraagd als zorgverzekeraars in medische dossier willen kijken. Ze zei dit in reactie op vragen van Tweede Kamerlid Pia Dijkstra (D66) aan de minister. Dijkstra vroeg of het wel proportioneel is om het beroepsgeheim in te perken als het om zulke kleine bedragen gaat. Ook vond Dijkstra dat in ieder geval de patiënt geïnformeerd zou moeten worden dat zorgverzekeraars in medische dossiers kijken.

Het belangrijkste argument voor minister Schippers om geen toestemming te vragen voor inzage is dat het volgens haar fraudeurs de kans geeft dit tegen te werken. Maar Schippers reageerde niet op het argument dat dat in de praktijk nauwelijks voorkomt. Tachtig procent van de fraude wordt door zorgaanbieders gepleegd. Het is niet waarschijnlijk dat patiënten massaal zullen tegenwerken en hun medewerking onthouden als zorgverzekeraars hier onderzoek naar willen doen. De overblijvende twintig procent fraude komt overeen met ongeveer twee miljoen euro, waarvan slechts een deel wordt opgespoord met inzage in dossiers. Dijkstra stelde dat het niet proportioneel lijkt om daarvoor het beroepsgeheim van alle Nederlanders in te perken.

Het alternatief om in plaats van de zorgverzekeraars een onafhankelijk arts de inzages te laten doen en gegevens geanonimiseerd verder te verwerken, werd niet besproken. Het debat wordt in september vervolgd.
 

Eerste Kamer tegen inzage medisch dossier zonder toestemming

De Eerste Kamer gaat niet akkoord met het wetsvoorstel waarmee zorgverzekeraars zonder toestemming inzage kunnen krijgen in medische dossiers bij een vermoeden van fraude. De Tweede Kamer ging eerder wel akkoord.
Lees verder >>>

reacties

Dit artikel staat vol aannames. Ik vraag me af of de schrijver überhaupt wel eens een fraudeonderzoek van dichtbij heeft gezien. Daarnaast zijn de huidige cijfers geen inficatie voor de daadwerkelijke fraude of zgn fouten die er plaatsvinden. Want ook voor het vaststellen van fouten is het noodzakelijk dossiers in te zien. In de zorg wordt vele malen meer gefraudeerd dan nu zichtbaar is.

@1 Ik lees niet zoveel gekke aannames. Heb je die volledige brief ook wel gelezen? Dat jij hier zonder onderbouwing beweert dat er 'vele malen meer' wordt gefraudeerd, lijkt me de grootste aanname.

Het hele wetsvoorstel is een draconische beperking van een grondrecht voor een paar rotcenten. NZA is altijd incapabel geweest, dus ook haar uitspraken en aannames. Verborgen agenda: vergroting vd macht vd verzekeraars. En de Minister mag als loopjongen het vuile werk doen van de grote vier verzekeraars.

De kwalijke handelwijze van Spijker beschreef ik al in 'Roerig Evenwicht'. Het is dus al jaren bekend, zeker jaren gaande en niemand deed iets, Edith gaat er al jaren lang vaor op vakantie. . http://rientshofstra.nl/roerig-evenwicht op rientshofstra.nl

Voeg zelf uw reactie toe:

naam: 
reactie: 
0/1500
 

 

Ga direct naar de Eerste Kamer

Verkiezingen 2019

 
 
 
 
 

Download onze app

Privacy VandaagVolg het actuele nieuws van het Nederlandse privacyfront met onze Android app. Download hem hier!

Deel deze pagina via:

Facebook opzeggen

opzeggenLees hier hoe je je Facebook-account kan opzeggen. >>>

Heb jij wat te verbergen?

fotoMensen hebben niets te verbergen als je ze dat vraagt. Of toch wel? Bekijk de video op Youtube.

Laatste reacties:

Honderd gegevens per leerling voor de overheid

bert maathuis: Aanhakend bij de reactie van Winston; "In feite kunnen we onszelf vergelijken met de mensen uit de concentratiekampen....
Winston Smith: Het 1984 van Orwell is nog maar kinderspel vergeleken bij de wereld van nu....

Drie aanbevelingen gegevens uitwisselen zorg

Derk Yntema: In noodsituaties of indien betrokkene zelf geen toestemming kan verlenen geldt een wettelijke gronslag waarmee medisch personeel altijd toegang kan hebben tot het patient dossier....
Jan Beek: @1 In noodsituaties en als je niet aanspreekbaar bent, gelden natuurlijk andere regels....
hc speel: Lijkt me toch wel wenselijk om specifieke behandelaar ook te kunnen lezen als Ik lig nu in een ambulance en deze ambulance mag bij de gegevens en het ziekenhuis waar ik heenga ook....

Slimme meter weigeren

Jan S: Heb voor mijn werk in grote stad in Gelderland in de jaren 70 een tijd lang kwh meters vervangen....

Oproep aan Eerste Kamer - bescherm het medisch beroepsgeheim

Sonja: Moet een gewone medewerker van de zorgverzekeraar kunnen inzien wat mij allemaal mankeert? Ik vind van niet....
Frans Super: Zie twitter, @franssuper. Peter Knoppe, dan geef je toestemming, en onterechte inzage kun je niet achteraf terugdraaien....
Peter Knoppers: Misschien moeten we maar eens gaan kijken welke zorgverzekeraars straks daadwerkelijk gebruik maken van dit nieuwe "recht" en deze zorgverzekeraars aan het eind van elk jaar afstraffen door over te stappen naar een andere maatschappij die niet gebruik gemaakt heeft van dat "recht"....

Help mee het medisch beroepsgeheim te beschermen

Sonja: Mijn lijf is van mij, en daarmee ook mijn dossier....

mobiele versie | volledige versie

deze pagina is samengesteld in: 0.077 seconden